نصب و راه اندازی سیستم تهویه مطبوع

از انجا که دمای مناسب محیط زندگی از ملاک­های رفاه در زندگی انسان­ها می­باشد لذا در جهان امروز سیستم­های تهویه مطبوع، برودتی و گرمایشی از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین از جهت دیگر استفاده از سیستم­های برودتی و گرمایشی در صنعت نیز غیر قابل اجتناب می­باشد و تولیدات بسیاری از صنایع به کنترل دما بستگی دارد.  چنانچه در صنایع انواع بویلرها، ریبویلرها، مبدل­های حرارتی، خشک­کن­ها، برج­های خنک کننده، سردخانه­ها ، چیلرها و … مورد استفاده قرار می­گیرند.

در ابتدا به سیستم­های تهویه مطبوع و برودتی خانگی میپردازیم، این دستگاه­ها دارای تنوع زیادی می­باشند که شامل انواع کولرهای پنجره­ای، دو تکه(اسپلیت و داکت اسپلیت) و پرتابل و … می­باشند. در کولرهای پنجرهای که از قدمت بیشتری برخوردار هستند غالبا از موتورهای(کمپرسور) پیستونی و گاز R22 استفاده شده است(در برخی مدل­ها گاز R410a نیز به کار رفته است). از مزایای این نوع کولرها می­توان به اشغال کردن فضای کلی کمتر نسبت به انواع دو تکه و حمل و نصب اسان انها اشاره کرد. همچنین انواع کولر­های پنجره­ای با توان برودتیBTU  9000 تا 30000 ( هر BTU برابر 1055 ژول است) تولید می­شوند که برای اتاق­های با مساحت متوسط مناسب خواهند بود. از معایب این نوع کولرها نیز صدای زیاد انها در محیط اتاق­ها، و توان ناکافی انها برای خنک­سازی محیط­هایی با متراژ زیاد و همچنین مصرف بالای برق انها به دلیل استفاده از موتورهای پیستونی (نسبت به انواع کمپرسور روتاری در کولرهای دو تکه) می­باشد. دسته­ی دیگر کولر­های دو تکه می­باشند که دارای یک پنل خارجی(قسمت دارای کمپرسور) و یک پنل داخلی (قسمت دارای اواپراتور) می­باشند(در برخی دستگاه­های با توان بالاتر مانند برخی داکت اسپلیت­ها دارای چند پنل داخلی می­باشند). ظرفیت کولرگازی اسپلیت در حالت دیواری بین BTU 9000 تا 36000 و در حالت ایستاده بین BTU 36000 تا 100000  می­باشند، که غالبا در توان­های پایین و معمولی دارای موتور روتاری و در توان­های بالاتر دارای موتورهای پیستونی و اسکرول هستند و گاز ان­ها در مدل­های جدیدتر از نوع R410a (گاز ترکیبی و بی خطر برای جو) است. در حالتی که این دستگاه­ها دو حالته( سرمایش_گرمایش) یا اصطلاحا هیت پمپ باشند، دارای قابلیت ایجاد گرمایش در فصول سرد سال هستند که این حالت به دلیل داشتن قطعه­ای به نام شیر برقی( شیر چهارراهه) است که با تغییر مسیر مبرد و تغییر نقش کمپرسور و اواپراتور به جای همدیگر سبب ایجاد باد گرم در پنل داخلی می­شود. دسته­­ی اخر نیز کولرهای پرتابل (قابل جابجایی و حمل اسان برای مکان­های کوچک) با ظرفیت­های محدود می­باشند که نسبت به دوسته­ی قبلی از توان کمتری برخوردارند( در حدود BTU 6000 تا 18000). در ادامه به انواع کمپرسورهای کولرهای گازی بر مبنای ساخت و ناحیه­ی کارکرد انها خواهیم پرداخت. کمپرسورها از نقطه نظر ساخت شامل انواع پیستونی، روتاری و اسکرال می­باشند. ازمزایای کمپرسور پیستونی می­توان به قیمت مناسب، توانایی تحمل گرمایی بالا، سازگاری با بیشتر گازهای مبرد و کاربرد وسیع انها در صنایع اشاره کرد و در مقابل معایب این نوع از کمپرسور شامل صدای زیاد، مصرف برق بالا، راندمان پایینتر نسبت به بقیه انواع کمپرسورها و خرابی بیشتر در نواحی سوپاپ می­باشد. نوع دیگر کمپرسور روتاری می­باشد که مزایای ان شامل صدای کارکرد کمتر نسبت به کمپرسور پیستونی، مصرف بهینه انرژی و راندمان بالاتر نسبت به نوع پیستونی اشاره کرد و در مقابل معایب ان نیز هزینه­ی تعمیر بالاتر و ظرفیت پایینتر نسبت به بقیه کمپرسورها( در حدود kw 18 ) می­باشد. در اخر کمپرسور نوع اسکرال (مارپیچی) است که مخصوص استفاده برای کولرهای گازی با ظرفیت بالا است. مزایای ان شامل عمر بالا، صدا و لرزش بسیار پایین، مصرف کمتر و بهینه­ی انرژی و ابعاد کوچکتر ان می­باشد و در نقطه­ی مقابل، معایب ان قیمت بالا، اسیب­پذیری در مقابل عدم سرویس و روغن­کاری می­باشد. کمپرسورها از لحاظ نواحی کارکرد شامل T1، T2 و T3 می­باشند. کمپرسور نوع T1 برای شرایط اب و هوایی معتدل و کارکرد تا دمای محیطی 43 درجه سانتیگراد مناسب می­باشد. نوع بعدی T2 است که مناسب اب و هوای سرد است و می­تواند خنک­سازی را را در دمای محیطی تا 35 درجه­ی سانتیگراد انجام دهد. در اخر سیستم نوع T3 است که برای اب و هوای گرم و بسیار گرم مناسب می­باشد و پروسه­ی خنک­سازی را تا دمای 53 درجه سانتیگراد پشتیبانی می­نماید و انجام می­دهد. نکته­ی مهم در انتخاب دستگاه مناسب تناسب توان دستگاه (بر حسب BTU) با متراژ مکان و تعداد پنجره­ها ، وسایل گرمازا مانند اجاق، طبقه­­ها در ساختمان، تعداد نفرات موجود در اتاق و میزان باز و بسته شدن درب­ها در فروشگاه­ها می­باشد که باید توسط متخصصین محاسبه گردد. بنابراین هنگام انتخاب و خرید کولرگازی مناسب توجه به این نکات بسیار مهم می­باشد تا خنکای مناسب محیط و دوام بیشتر دستگاه مورد نظر تضمین بشود.

در ادامه می­پردازیم به سیستم­های گرمایشی ساختمان مانند پکیج­ها و ابگرمکن­های دیواری و رادیاتورهای شوفاژ و … که از جایگاه ویژه­ای در زندگی روزمره برخوردار می­باشند. وظیفه­ی ابگرمکن­ها (ایستاده یا دیواری) گرم کردن اب حمام و اشپزخانه می­باشد. وظیفه­ی پکیج­های دیواری و ایستاده(مناسب مساحت­های بالا) گرم کردن اب­های مصرفی خانه و همچنین تجهیزات دیگری مانند رادیاتور­های شوفاژ، خشک­کن­ها، گرمایش از کف و … می­باشد. باید توجه داشت که امروزه پکیج­ها به دلیل مزایای فراوان انها نسبت به ابگرمکن­های معمولی، در حال جایگزین شدن به جای ابگرمکن­ها و یا موتورخانه­ها می­باشند. البته همچنان برای مساحت­های بسیار زیاد مانند شرکت­های بزرگ و دانشگاه­ها از موتورخانه استفاده می­شود. از مزایای اشکار پکیج­ها می­توان به اشغال کردن جای بسیار کم در خانه( در حد یک کابینت)، جابجایی و نصب اسان، کاربری اسان و استفاده در امور مختلف( ابگرم، شوفاژ و …)، هوشمند بودن به دلیل دارا بودن برد الکتریکی و سنسورهای مختلف، مصرف انرژی کم و بهینه نسبت به انواع دیگر گرمکن­ها و … اشاره کرد. دو نکته­ی مهم در انتخاب پکیج برای خانه توجه به کیفیت دستگاه و انتخاب برندهای معتبر و دیگری توجه به ظرفیت مناسب دستگاه با توجه به مساحت مکان، کاربری مکان و دمای شهر و … می­باشد. ظرفیت پکیج­ها بر حسب کیلوکالری و کیلووات است و به ترتیب مورد ذکر در ذیل محاسبه می­گردد. برای محاسبه تقریبی ظرفیت پکیج بر حسب کیلوکالری برای واحدهای اپارتمانی باید متراژ واحد در 150 ضرب شود، برای واحدهای اداری به دلیل مصرف اب گرم کمتر باید در 100 ضرب گردد و برای ویلاها در مناطق ییلاقی و سردسیر متراژ واحد باید در عدد 200 ضرب شود. چنانچه ظرفیت پکیج بر حسب کیلووات مد نظر باشد، کافیست ظرفیت بر حسب کیلوکالری را بر عدد 860 تقسیم کنیم تا میزان ظرفیت ان بر حسب کیلووات به دست بیاید. باید توجه داشت که از اقدامات مهم دیگر برای افزایش طول عمر و بهبود عملکرد دستگاه پکیج باید بسته به میزان استفاده، هر شش ماه تا یک سال دستگاه توسط متخصصین مجرب سرویس گردد.